Κατηγορία: Blog

Η δυσπραξία ή αλλιώς απραξία αναφέρεται σε μια νευροκινητική διαταραχή η οποία προκύπτει έπειτα από μια νευρολογική βλάβη. Χαρακτηρίζεται από την αδυναμία εκτέλεσης εκούσιων κινήσεων παρά το γεγονός πως ο μυϊκός τόνος και ο συντονισμός δεν έχουν διαταραχθεί. Πιο απλά, οι μύες είναι σε θέση να λειτουργήσουν κανονικά αλλά ο λανθασμένος προγραμματισμός από τον εγκέφαλο αποτρέπει την ολοκλήρωση ηθελημένων κινήσεων. Συναντάται στο 10% του γενικού πληθυσμού με το 70% να αφορά αγόρια.

Η δυσπραξία διακρίνεται σε τρείς διαφορετικούς τύπους

• Απραξία των άκρων(Κινητική) : σχετίζεται με εκούσιες κινήσεις των χεριών και των ποδιών.
• Στοματική (μη λεκτική) : Αδυναμία εκτέλεσης στοματοπροσωπικών κινήσεων.
• Λεκτική απραξία: Εδώ εμφανίζονται δυσκολίες στη διαδοχή, επιλογή και οργάνωση μυϊκών κινήσεων που απαιτούνται για την εκούσια παραγωγή των φωνημάτων.

Η προφορική απραξία θεωρείται ο πιο συνηθισμένος τύπος και συχνά συνδέεται με την στοματική. Μερικά  από τα χαρακτηριστικά είναι:

• Καθυστέρηση στην ανάπτυξη της γλωσσικής έκφρασης.
• Διαταραχή στην προσωδία της ομιλίας.
• Επηρεάζονται περισσότερο η ήχοι στην αρχή μιας  λέξης σε σχέση με το μέσο και το τέλος της.
• Συχνά γίνονται αντικαταστάσεις, παραποιήσεις και προσθήκες.
• Επίσης συχνά γίνονται μεταθέσεις. πχ ”κιμαρόνια”-”μακαρόνια”
• Συνήθως τα παιδιά αντιλαμβάνονται τα λάθη τους κατά την παραγωγή τους.
• Πολλές φορές παρατηρείται ”αγωνιώδη” συμπεριφορά αναζήτησης των αρθρωτών για τον σωστό τόπο και τρόπο άρθρωσης.

Με βάση τα παραπάνω  γίνεται κατανοητό πως είναι δύσκολο στο παιδί να επικοινωνήσει την σκέψη του, κάτι που διαταράσσει σημαντικά την αποτελεσματική επικοινωνία στο σπίτι, στο σχολείο και στην κοινότητα γενικότερα. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να παρέχεται συστηματική υποστήριξη, ιδανικά στην προσχολική ηλικία ώστε να ενδυναμωθεί το επικοινωνιακό και γνωστικό προφίλ του παιδιού.

ΠΗΓΗ: 1)Διαγνωστικές προσεγγίσεις στην λογοπαθολογία.2013 2) Οδηγός σχεδιασμού λογοθεραπευτικής παρέμβασης.2012

Ο χαλινός είναι ένας υμένας που βρίσκεται στον πυθμένα του στόματος ανάμεσα στη γλώσσα και στα κάτω δόντια ή/και στην άνω γνάθο μεταξύ άνω χείλους και ούλων. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα εμβρυολογικό υπόλειμμα.

   Τι κάνει; 

Αυτό που πρακτικά κάνει είναι να συγκρατεί τη γλώσσα με αποτέλεσμα να μην μπορεί να κάνει ελεύθερες κινήσεις μέσα και έξω από το στόμα. Η γλώσσα είναι ο μεγαλύτερος μυς του ανθρωπίνου σώματος και είναι υπεύθυνη για την διαχείριση των τροφών μέσα στο στόμα καθώς και για την σωστή τοποθέτηση των περισσότερων ήχων της γλώσσας μας.

 Τι προβλήματα μπορεί να προκληθούν; 

Το πιο σημαντικό είναι πως δυσχεραίνει τη σίτιση του παιδιού. Όπως είπαμε είναι εμβρυολογικό υπόλειμμα, που σημαίνει, ότι γεννιόμαστε με αυτό. Στην πρώτη βρεφική ζωή κατά τη διάρκεια του θηλασμού ή στη χρήση του μπιμπερό μπορεί να παρατηρηθεί δυσκολία. Πώς; Η γλώσσα δεν εφάπτεται στο στήθος (ή μπιμπερό)και έτσι καταλήγει να είναι μια επώδυνη διαδικασία για την μητέρα και το βρέφος καθώς δεν λαμβάνει την απαραίτητη ποσότητα γάλακτος. Σε μεγαλύτερα παιδιά παρατηρείται επίσης δυσκολία στη σίτιση ορισμένων τροφών αλλά και δυσκατάληπτη ομιλία. Συνήθως δεν “ακούγονται” καθαρά τα /ρ/,/λ/,/δ/,/θ/,/τ/,/ν/

Πως διαγιγνώσκεται;

Από παιδίατρο, ΩΡΛ και λογοθεραπευτή. Και οι τρεις αυτοί ειδικοί είναι σε θέση να το εξακριβώσουν.

Πως αντιμετωπίζεται;

Μπορεί να αντιμετωπιστεί με δύο τρόπους. Χειρουργικά και λογοθεραπευτικά.

 Γιατί είναι σημαντική η αντιμετώπιση;

Η διάγνωση και η αντιμετώπιση έχουν μεγάλη σημασία γιατί διευκολύνουν το παιδί τόσο στη σίτιση και διατροφή του όσο και στην ομιλία του, πράγματα βασικά μέσα στην καθημερινότητα του.

Ας δούμε αρχικά μερικούς ορισμούς:

Σίτιση: Είναι η διαδικασία παροχής ή λήψης τροφής που είναι απαραίτητη για την επιβίωση.

Διατροφή: Είναι το σύνολο των τροφίμων (και ροφημάτων) που επιλέγει να καταναλώσει κάποιος για τη διατήρησή του στη ζωή.

Ομιλία: Είναι η ικανότητα συνδυασμού των ήχων για την άρθρωση των λέξεων, την ομαλή ροή καθώς κι την ποιότητα της φωνής.

Αν και φαινομενικά μοιάζουν ασύνδετα στην πραγματικότητα η σίτιση και η διατροφή ενός παιδιού παίζουν ουσιαστικό ρόλο στην ομιλία και την επικοινωνία του. Γιατί;

Πηγαίνοντας πίσω στην βρεφική περίοδο, η πρώτη και βασική ανάγκη του παιδιού είναι να διατηρηθεί στη ζωή. Δηλώνει την  πείνα του μέσω του κλάματος( τρόπος να επικοινωνήσει). Ξεκινάμε λοιπόν από τον θηλασμό ή μπιμπερό. Ο θηλασμός είναι πολύ σημαντικός  για τη σίτιση του παιδιού. Απαραίτητη προϋπόθεση να γίνεται με σωστό τρόπο. Η απομύζηση του γάλακτος αναμένεται να είναι εύκολη και όχι επίπονη ή κουραστική για το βρέφος και την μητέρα.

Επόμενο στάδιο είναι η μετάβαση σε παχύρευστες και σιγά σιγά στερεές τροφές. Απαραίτητο το παιδί να περάσει σε αυτό το στάδιο. Με αυτόν τον τρόπο ενδυναμώνεται ο στοματοκινητικός μηχανισμός (γλώσσα, γνάθος, χείλη) και η τοποθέτηση των ήχων έρχεται αβίαστα.

Έχοντας περάσει από αυτά τα στάδια το παιδί αρχίζει να επικοινωνεί πια με λέξεις γύρω στους 18 μήνες (1,5 έτη) κάνοντας διάφορες φωνοποιήσεις και αρχίζει να ζητάει το φαγητό του λεκτικά. Πώς; Σε όλη την βρεφική περίοδο χτίζεται το αντιληπτικό του λεξιλόγιο. Βλέπει, ακούει επανειλημμένα λέξεις και έννοιες καθημερινές, χρήσιμες για τις πρώτες ανάγκες του όπως γάλα, νερό αυγό, θέλω , πίνω, τρώω. Αυτές είναι οι έννοιες που μπορεί να μας επικοινωνήσει και αυτό γιατί σε αυτήν τη περίοδο αυτά είναι τα ουσιαστικά!

Προχωρώντας, έχουμε την διατροφή, δηλαδή την επιλογή της τροφής.

Πώς επιλέγω τροφή;

Χρειάζεται να χτίσουμε ρουτίνα φαγητού και ένα πρόγραμμα και να προσφέρουμε συχνά και σταθερά γεύσεις που θέλουμε διατηρήσουμε στη διατροφή μας. Έχει μεγάλη σημασία να ακολουθούμε μια διατροφή με ποικιλία χωρίς να μένουμε σε συγκεκριμένα μοτίβα και γεύσεις. Με αυτό τον τρόπο ενδυναμώνουμε το ανοσοποιητικό σύστημα και ενεργοποιούμε τους γευστικούς μας κάλυκες (γεύσεις και εντάσεις). Ακόμη μαθαίνουμε να διαχειριζόμαστε διαφορετικές υφές και ενδυναμώνουμε ακόμη περισσότερο τον στοματοκινητικό μηχανισμό.

Τέλος, το φαγητό εκτός από την επιβίωσή μας είναι και συνθήκη, κουλτούρα και επικοινωνία. Ειδικά στην χώρα μας, είναι μια κατάσταση που μας φέρνει κοντά. Καταλαβαίνουμε πως πρόκειται για αλληλεπίδραση και σύνδεση κάτι που με τον σύγχρονο τρόπο ζωής τείνει να χάνεται. Έχει μεγάλη σημασία να αφιερώνεται ουσιαστικός χρόνος γύρω από τη ώρα του φαγητού ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και τις ανάγκες του.

Είναι γεγονός πως πολλοί γονείς  αναζητούν απαντήσεις γύρω από την ανάπτυξη των παιδιών τους. Προσπαθούν να ενημερωθούν και ακούγεται συχνά η φράση ” σε τι χρειάζεται η λογοθεραπεία;” και την ερώτηση αυτή ακολουθούν περισσότερες όπως, πότε, γιατί, πώς, ποιος.

Ας ξεκινήσουμε ορίζοντας την λογοθεραπεία.

Πρόκειται για την επιστήμη που ασχολείται με την αξιολόγηση και θεραπεία των διαταραχών λόγου, ομιλίας, επικοινωνίας και κατάποσης σε παιδιά και ενήλικες. (https://www.syn-omilo.gr/blog/epikoinonia-logos-omilia/).

Παρατηρώντας τον ορισμό κατανοούμε πως αφορά ένα αρκετά μεγάλο φάσμα των επικοινωνιακών ικανοτήτων και αναγκών ενός ανθρώπου καθώς και της σίτισης. Δυο πράγματα που μοιάζουν ασύνδετα εκ πρώτης, ωστόσο αν εμβαθύνουμε περισσότερο καταλαβαίνουμε πως συνδέονται μεταξύ τους.

   Ποιος αξιολογεί; 

Υπεύθυνος για την γλωσσική αξιολόγηση είναι ο Λογοθεραπευτής. Εκείνος είναι καταρτισμένος ώστε να ελέγχει και να αξιολογεί τις δυνατότητες. Ο λογοθεραπευτής συνεργάζεται  για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα με άλλες ειδικότητες (παιδιάτρους, ΩΡΛ, παιδοψυχιάτρους, εργοθεραπευτές), ο καθένας από αυτούς είναι αρμόδιος για το πεδίο του.

Αξιολόγηση: Τι είναι και πως;

Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση είναι η διαδικασία κατά την οποία ελέγχονται οι ικανότητες ομιλίας, επικοινωνίας και κατάποσης  ενός ατόμου.

Σε πρώτο επίπεδο είναι απαραίτητη η λήψη ενός ιατρικού και αναπτυξιακού ιστορικού η οποία γίνεται με τους κηδεμόνες του παιδιού και αναλύονται οι ανησυχίες τους.

Σε δεύτερο χρόνο γίνεται η αξιολόγηση του παιδιού η οποία διαρκεί συχνά από 45-60 λεπτά. Κατά την αξιολόγηση, ο θεραπευτής συνδυάζει την κλινική παρατήρηση με τη χρήση σταθμισμένων εργαλείων, ώστε να ελεγχθούν πιθανά ελλείμματα στο κομμάτι της ροής και της ποιότητας της ομιλίας, το κομμάτι της επικοινωνίας (λεκτικής όσο και μη λεκτικής) και στο κομμάτι της ποιότητας κατάποσης.

Εφόσον ολοκληρωθεί η αξιολόγηση προσδιορίζονται οι λογοθεραπευτικές ανάγκες και διαμορφώνεται ένα γενικό θεραπευτικό πρόγραμμα σύμφωνα με τις ανάγκες του παιδιού συνυπολογίζοντας τα αποτελέσματα του θεραπευτή και ορίζονται οι στόχοι(βραχυπρόθεσμοι και μακροπρόθεσμοι). Επιπλέον, προσδιορίζεται αν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση και από άλλες ειδικότητες (εργοθεραπεία, ΩΡΛ κλπ.).

    Πότε; 

Η απάντηση στο πότε είναι πάντα, ”νωρίς”. Λέγοντας νωρίς εννοούμε το πρώτο διάστημα εφόσον παρατηρήσουμε και αποδεχθούμε μια συμπεριφορά που είτε μας δυσκολεύει είτε μας προβληματίζει. Ορίζοντας ένα χρονικό πλαίσιο, η λογοθεραπεία καλό είναι τελειώνει ιδανικά πριν το παιδί φοιτήσει στο δημοτικό. Μιλάμε δηλαδή για πρώιμη παρέμβαση που στόχο έχει να εξισορροπήσει τις δυνατότητες και τις αδυναμίες στοχεύοντας σε μια ομαλή έναρξη ακαδημαϊκής ζωής.

Η κατάκτηση της γλώσσας αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα του ανθρώπου. Φτάνει να αναλογιστούμε ότι ένας ενήλικας μέσης ηλικίας παράγει περίπου 150 λέξεις το λεπτό, επιλέγοντας από μια λίστα 30.000 έως 60.000 λέξεων τις οποίες χρησιμοποιεί κάθε φορά μέσα από μια μυριάδα γραμματικών δομών και κάνει λιγότερα από 0,1% λάθη! Ακούγεται εξαιρετικά εντυπωσιακό, σωστά; Θα εντυπωσιαστούμε περισσότερο αν σκεφτούμε ότι ένα τετράχρονο παιδί αναμένεται να έχει κατακτήσει ήδη σε μεγάλο βαθμό τις δεξιότητες που σχετίζονται με την επικοινωνία, τον λόγο και την ομιλία!

Επικοινωνία: Είναι η μεταφορά ιδεών και συναισθημάτων μεταξύ των ανθρώπων. Διακρίνεται σε λεκτική και μη λεκτική.

Λόγος: Είναι η ικανότητα αναγνώρισης λέξεων και προτάσεων που ακούει ένα άτομο καθώς και η ικανότητα ορθής χρήσης αυτών για τη δημιουργία προτάσεων.

Ομιλία: Είναι η ικανότητα ορθής χρήσης των ήχων για την άρθρωση των λέξεων, η ομαλή ροή και η ποιότητα φώνησης.

Τρείς διαφορετικοί παράγοντες συντελούν ώστε να μπορεί ένας άνθρωπος να επικοινωνεί, να ικανοποιεί τις βασικές του ανάγκες, τα συναισθήματα καθώς και να δημιουργεί σχέσεις και δεσμούς.

Η επικοινωνία είναι θα λέγαμε η βάση, καθώς τη χρησιμοποιούμε από πολύ νωρίς στη ζωή μας. Με την βλεμματική επαφή αναγνωρίζουμε, μαθαίνουμε και δείχνουμε κάτι που θέλουμε ακόμη κι αν δεν είμαστε σε θέση να παράγουμε λέξεις, ήδη από την πρώτη βρεφική ηλικία! Αργότερα θα χρησιμοποιήσουμε το σώμα μας και τα χέρια μας για να δείξουμε ή να πάρουμε κάτι, τις εκφράσεις μας για να δείξουμε ένα συναίσθημα. Και σιγά-σιγά θα αρχίσουμε να βγάζουμε τις πρώτες φωνές/ήχους.

Έχοντας χτίσει τη βάση, βάζουμε τον λόγο και κάπου εκεί  θα αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε τις πρώτες απλές καθημερινές λέξεις για να ικανοποιήσουμε τις βασικές βιολογικές ανάγκες μας (μαμά, νερό, γάλα, κλπ.) Όσο περνάει ο καιρός θα προστίθενται κι άλλες λέξεις ώσπου να γίνουν μικρές φράσεις, πολλές φορές χαριτωμένες και γλυκιές, μιας και δεν θα είναι ούτε γραμματικά ορθές ούτε απόλυτα καταληπτές από όλους. Θα μιλάμε με άνεση κυρίως με τους οικείους μας (γονείς, παππούδες και κοντινούς φίλους).

Μεγαλώνοντας, τα γραμματικά λάθη μειώνονται και οι ήχοι παράγονται με τον αναμενόμενο τρόπο και κάπου στην ηλικία 3,5 ετών η ομιλία μας γίνεται σχεδόν στο 100% κατανοητή και σε ένα μη οικείο πρόσωπο και μπορούμε να κάνουμε έναν μικρό διάλογο! Ο καιρός περνάει και μειώνεται όλο και περισσότερο και η πιθανή αλλοιωμένη άρθρωση των ήχων της μητρικής μας γλώσσας!

Με λίγα λόγια κάπως έτσι αναπτύσσεται η αναμενόμενη ή τυπική πορεία της ανάπτυξης της γλώσσας. Σε πολλές περιπτώσεις τα πράγματα συμβαίνουν ακριβώς έτσι. Υπάρχουν όμως και κάποιες περιπτώσεις που υπάρχουν καθυστερήσεις ή/και σκαμπανεβάσματα ή παραμένουν μερικοί ήχοι αλλοιωμένοι για πολύ καιρό. Τότε είναι που κάποιος θα το παρατηρήσει και ίσως προβληματιστεί και στραφεί σε αναζήτηση υποστήριξης. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η ανάπτυξη δεν είναι γραμμική είναι δυναμική και για την πορεία της συμβάλλουν πολλοί παράγοντες τόσο βιολογικοί όσο και περιβαλλοντολογικοί. Επίσης μεγάλη σημασία έχει να σκεφτόμαστε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι έχουμε δυναμικό επικοινωνίας απλά κάποιοι από εμάς το εκπέμπουμε με διαφορετικό ρυθμό ή και τρόπο πολλές φορές.

ΠΗΓΗ: Γλωσσική Ανάπτυξη. Ασημίνα Μ. Ράλλη

Τα οζίδια (κάλοι ή κομβία) είναι καλοήθη, υπόλευκα εξογκώματα που δημιουργούνται στις φωνητικές χορδές. Πρόκειται ουσιαστικά για τραυματισμό των φωνητικών χορδών με αποτέλεσμα την αλλαγή στην ποιότητα και ποσότητα της φώνησης. Είναι ένα πολυπαραγοντικό και χρόνιο φαινόμενο που αφορά άτομα όλων των ηλικιών. Δηλαδή, για να δημιουργηθούν τα οζίδια χρειάστηκε να συντελέσουν πολλοί παράγοντες και πολύς χρόνος για φτάσουμε σε μια φωνή πιθανώς βραχνή, αναπνευστική, χαμηλή σε ένταση και μια αλλαγμένη χροιά.

Διάγνωση

Την ύπαρξη ή μη οζιδίων πιστοποιεί ο ωτορινολαρυγγολόγος και είναι αυτός που θα συστήσει στον ασθενή τις θεραπευτικές επιλογές

Θεραπεία

Η θεραπεία τους γίνεται με λογοθεραπεία ή καλύτερα με φωνοθεραπεία. Στη φωνοθεραπεία είναι πολύ σημαντικό να μελετηθούν πολύ προσεκτικά οι παράγοντες που τα δημιούργησαν και να οργανωθεί το κατάλληλο θεραπευτικό πρόγραμμα ώστε να τροποποιηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η υγιής φώνηση.  Είναι σημαντικό να αναφερθεί πως μέσα απο τη φωνοθεραπεία το άτομο συνειδητοποιεί πώς να χρησιμοποιεί την φωνή, το σώμα και το μυαλό με τον καλύτερο για τον ίδιο τρόπο ώστε να μπορεί με ευκολία να εκφράζει σκέψεις απόψεις και συναισθήματα.

Πρόκειται για μια πολύ συχνή ανησυχία νέων γονιών. Αναζητώντας στο διαδικτύο θα βρούμε πως ΄΄σε ηλικία 18 μηνών θα πρέπει να λέει 50 λέξεις” ή ”κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό ανάπτυξης”. Συχνά επίσης σε συζητήσεις ακούμε ”τα αγόρια αργούν να μιλήσουν”, ”περίμενε λίγο ακόμη”, ” θα το βοηθήσει το σχολείο”. Ακούγοντας όλα αυτά κάνουν ένα γονέα που ήδη ανησυχεί να αμφιβάλλει και να μην ξέρει ποια είναι η καλύτερη απόφαση για την υγεία του παιδιού του.

Πράγματι, σύμφωνα με βιβλιογραφικά δεδομένα η ανάπτυξη ομιλίας είναι μια διαδικασία που ξεκινάει από τις πρώτες μέρες ζωής ενός παιδιού. Ήδη από τους πρώτους μήνες ζωής αρχίζει και προσλαμβάνει λεξιλόγιο. Φτάνοντας στην ηλικία των 18 μηνών περιμένουμε πως θα έχουμε την έκρηξη του λεξιλογίου. Εκείνο το διάστημα είναι που θα αρχίσουμε πολύ έντονα να ακούμε το παιδάκι μας να κατονομάζει απλά καθημερινά αντικείμενα και ενέργειες. Από την ηλικία των 2 και μετά αναμένουμε να συνδυάζει 2 λέξεις μαζί (πχ. πίνω νερό, έλα μαμά, κοίτα εκεί).

Η προσέγγιση του ”περιμένουμε λίγο ακόμη, ως τα 3 και βλέπουμε” σε παιδιά που καθυστερούν να μιλήσουν είναι μια πρακτική που δεν τα βοηθάει να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν. Ισχύει επίσης, πως κάθε παιδί είναι διαφορετικό, όμως  υπάρχουν ορισμένα χρονικά όρια τα οποία είναι κοινά για όλα τα παιδιά. Εάν ξεπεραστούν τότε έχουμε ένα λόγο ανησυχίας.

Πριν ξεκινήσουμε να συγκρίνουμε τα παιδιά μεταξύ τους ας σκεφτούμε ορθολογικά και ψύχραιμα, ερευνώντας την καλύτερη δυνατή υποστήριξη  που μπορούμε να προσφέρουμε στο παιδί μας και στην οικογένεια που χτίζουμε.

Ο αναπτυξιακός έλεγχος, ακοολογικός έλεγχος, η λογοθεραπευτική αξιολόγηση καθώς και η εργοθεραπευτική αξιολόγηση είναι κινήσεις πολύ σημαντικές να γίνουν ώστε να αποσαφηνιστεί και να αντιμετωπιστεί η καθυστέρηση ομιλίας.

 Είναι όλα αυτά απαραίτητα; 

Ναι. Είναι σημαντικό να αντιμετωπίζουμε ολιστικά ένα παιδί για να αντιληφθούμε τόσο τις δυνατότητες όσο και τις αδυναμίες του.

 Να περιμένω να ξεκινήσει πρώτα το σχολείο και μετά; 

Δε συνιστάται. Η πρώτη μορφή κοινωνίας είναι η οικογένεια, είναι απαραίτητο να μπορώ να επικοινωνώ τις ανάγκες μου και να κάνω διάλογο πρώτα εκεί και έπειτα στο ευρύ κοινωνικό πλαίσιο.

 Γιατί η λογοθεραπεία θα βοηθήσει το παιδί μου; 

Η λογοθεραπεία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τον έλεγχο και τη θεραπεία των επικοινωνιακών δεξιοτήτων ενός ατόμου. Για να μπορέσουμε να παράξουμε λέξεις είναι σημαντικό να έχουμε κατακτήσει μη λεκτικές επικοινωνιακές δεξιότητες. Είναι μια θεραπευτική διαδικασία δομημένη μέσα από παιχνίδι και στοχεύει στην εκμαίευση και ενίσχυση επικοινωνιακών και λεκτικών δεξιοτήτων.

Η θεραπευτική διαδικασία που λαμβάνει χώρα από 18 μηνών έως 5 ετών λέγεται πρώιμη παρέμβαση, έχει αποδειχθεί οτι έχει σημαντικότατα οφέλη τόσο  στην γλωσσική έκφραση και την κοινωνικοποίηση ενός παιδιού καθώς αξιοποιεί στο μέγιστο τη μάθηση μέσω παιχνιδιού.

Σύμφωνα με τη Μοντεσόρι, το παιχνίδι είναι η δουλειά του παιδιού. Τι γίνεται όμως όταν σε ένα κόσμο που οι οθόνες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής όλων και ”κλέβουν” πολύτιμο χρόνο από το παιχνίδι τους;

Πολλοί γονείς αναρωτιούνται πως να χρησιμοποιήσουν ορθά τις οθόνες και πως να περάσουν <<δημιουργικό χρόνο>> με τα μικράκια τους.

1. Είστε το πρότυπο: Τα παιδιά έχουν την τάση να μιμούνται. Δείξτε τους την ορθή χρήση και περιορίστε τις οθόνες εσείς πρώτα. Έτσι θα είστε πιο διαθέσιμοι και θα δημιουργήσετε ισχυρούς δεσμούς μεταξύ σας.
2.  Αντιμετωπίστε τες όπως κάθε άλλη δραστηριότητα του παιδιού σας: Γνωρίστε τι τους αρέσει να χρησιμοποιούν και συζητείστε μαζί τους. Οριοθετήστε τες, όπως θα κάνατε και με μια ώρα προπόνησης στο αγαπημένο τους άθλημα.
3. Δώστε έμφαση στις offline δραστηριότητες: Συνομιλήστε μαζί τους και δείξτε τους τη σημασία της ανθρώπινης επαφής. Έρευνες έχουν δείξει πως οι γλωσσικές δεξιότητες βελτιώνονται σημαντικά όταν υπάρχει αλληλεπίδραση και διάλογος παρά ”μονόδρομη΄΄ επικοινωνία.
4. Αποφύγετε να χρησιμοποιήσετε τα τεχνολογικά μέσα ως συναισθηματική πιπίλα: Τα μέσα αυτά έχουν την ικανότητα να ηρεμούν το παιδί, ωστόσο δεν πρέπει να μάθουν να ηρεμούν μόνο μέσα από αυτά  ή να βρίσκουν ενδιαφέρον σε αυτά στις στιγμές που βαριούνται.
5. Διαβάστε Βιβλία: Τα παραμύθια, οι ιστορίες είναι εξαιρετικός ποιοτικός χρόνος και είναι μέσο ανάπτυξης και βελτίωσης της ομιλίας και της επικοινωνίας. Συνδυάστε τις ιστορίες με την πραγματική ζωή ή/και δώστε χρώμα στη φωνή σας όταν διαβάζετε. Έτσι το παιδί θα σας προσέξει περισσότερο.
6. Δημιουργείστε ζώνες χωρίς τεχνολογικά μέσα: Η ώρα του φαγητού, του ύπνου των οικογενειακών ή φιλικών  συγκεντρώσεων είναι επίσης στιγμές αλληλεπίδρασης, ανάπτυξης των γλωσσικών ερεθισμάτων και δημιουργίας σχέσεων. Εκμεταλευτείτε αυτές τις στιγμές.
7. Παίξτε: Και όπως είπαμε το παιχνίδι είναι η δουλειά του παιδιού. Καθήστε στο πάτωμα διαλέξτε ένα ή κανένα παιχνίδι και περάστε όμορφες και χαριτωμένες πολλές φορές στιγμές μεταξύ σας!

Οι οθόνες πλέον είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την καθημερινότητα μας και φυσικά συνδέονται και με την καθημερινότητα μικρών παιδιών. Οι ώρες που περνάμε μπροστά από ένα κινητό ή τάμπλετ είναι πολλές και τα τελευταία χρόνια, μετά την πανδημία έχει αυξηθεί σημαντικά. Γεγονός που κάνει τους γονείς να αναρωτιούνται:

• Πόσο χρόνο μπορώ να επιτρέπω στο παιδί για την χρήση τους;
• Επηρεάζουν την ανάπτυξή του και την προσοχή του;

Σύμφωνα με την ΑΑΡ (Αμερικανική Ακαδημία Παιδιάτρων) χρόνος που προτείνεται για την χρήση οθονών σε παιδιά:

• έως 18 μηνών είναι μηδενικός. (AAP, 2013)
• 18-24 μηνών εάν θέλουμε να εισαχθούν οι οθόνες πρέπει να γίνεται με γονικό έλεγχο και υψηλής ποιότητας προγράμματα( λιγότερο απο μια ώρα)
• 2-5 Με γονικό έλεγχο και υψηλής ποιότητας προγράμματα. (λιγότερο από μια ώρα)

Τα τελευταία χρόνια γίνονται έρευνες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό σχετικά με το ζήτημα αυτό και έχει βρεθεί πως οι οθόνες επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών καθώς και τα επίπεδα προσοχής και συγκέντρωσής τους. Σε έρευνα (2018) σε ελληνόφωνα παιδιά βρέθηκε πως (64,52%) παιδιά ηλικίας 4-5 ετών τα οποία είχαν εκτεθεί σε οθόνες στην κρίσιμη περίοδο ανάπτυξης παρουσιάζουν γλωσσική διαταραχή. Επίσης παρατηρήθηκαν αρνητικά αποτελέσματα στο κομμάτι παρουσίας ενήλικα κατά τη χρήση τους.

*Είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε πως ένα παιδί είναι φυσικό να μη ξέρει να χρησιμοποιεί κατάλληλα τις οθόνες όποτε χρήζει γονικού ελέγχου καθόλη τη διάρκεια της χρήσης της. Επίσης είναι σημαντικό να προσπαθούμε να τηρούμε τα όρια στους χρόνους και τρόπους χρήσης των και να προσπαθούμε να αλληλεπιδρούμε το μέγιστο με το παιδί μας.

Αλληλεπιδράστε την ώρα της χρήσης τους. Επιλέξτε μαζί το περιεχόμενο και συζητήστε πάνω σε αυτο που βλέπετε. Έτσι το παιδί θα μάθει νέα πράγματα!

Τηρείτε τα χρονικά όρια ανα ηλικία

Συστήνεται κυρίως παιχνίδι και βιβλία τα οποία δημιουργούν ισχυρούς δεσμούς, ανάπτυξη της φαντασίας, προσοχής και γλωσσικών δεξιοτήτων.