Η λογοθεραπεία είναι μία επιστημή που είναι στενά συνδεδεμένη με την παρέμβαση σε παιδιατρικό πληθυσμό. Ωστόσο, είναι μια επιστήμη που είναι επίσης μια επιστήμη άρρηκτα συνυφασμένη με την αποκατάσταση ενηλίκων. Η αποκατάσταση ενηλίκων αφορά άτομα μετά από κάποιο εγκεφαλικό επεισόδιο, κάποια νευρολογική διαταραχή, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, σκλήρυνση κατά πλάκας.

Οι ενήλικες που αντιμετώπισαν ή αντιμετωπίζουν τέτοιες δυσκολίες συχνά βρίσκουν μπροστά και  διαταραχές στην κατάποση ή επίκτητες διαταραχές λόγου (πχ. αφασία, άνοια), διαταραχή ομιλίας (πχ δυσαρθρία) καθώς και διαταραχές φωνής. Η αποκατάσταση των δυσκολιών αυτών γίνεται με εξατομικευμένη ολιστική λογοθεραπεία. Ο θεραπευτής και ο ωφελούμενος ή/και οι φροντιστές ιεραρχούν από κοινού τις ανάγκες και στήνεται ένα πρόγραμμα παρέμβασης με βάση αυτές.

Με την λογοθεραπευτική παρέμβαση ο ωφελούμενος μπορεί να λάβει υπηρεσίες που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής και θα επαναφέρουν σε όσο γίνεται την πρότερη επικοινωνία του ατόμου.

-Μιμείται ενηλίκους.

-Μειωμένο άγχος αποχωρισμού από τα 3 και μετά.

-Διαφοροποιεί τη συμπεριφορά του ανάλογα με το πόσο γνωρίζει κάποιον.

-Μιλάει με γνωστούς στο τηλέφωνο.

-Λέει ”ευχαριστώ”, ”παρακαλώ”.

-Αρχίζει να αντιλαμβάνεται  την έννοια του συνόλου, αν κάτι ανήκει σε ένα σύνολο.

-Η ομιλία του είναι κατανοητή σχεδόν στο σύνολό της από αγνώστους.

-Χρησιμοποιεί αόριστο, μέλλονταν και πληθυντικό με άνεση.

-Λέει αντωνυμίες όπως΄΄εγώ, εμείς.

-Κάνει ερωτήσεις με το ”Γιατί”

-Περιγράφει μια εικόνα με 4-5 λέξεις.

-Μπορεί να παίζει βασικά παιχνίδια μνήμης και θυμάται αλληλουχίες 4-5 αντικειμένων.

-Ταξινομεί, ταυτίζει αντικείμενα με χρώμα και μέγεθος.

-Μπορεί να μετράει μέχρι το 10.

-Ξετυλίγει καραμέλες.

-Ξεβιδώνει καπάκια, βαζάκια.

-Ισορροπεί στο ένα πόδι.

-Αναγνωρίζει και σέβεται τις επιθυμίες των άλλων.

-Συντονίζεται με το συναίσθημα των άλλων.

-Συζητάει κοινά ενδιαφέροντα.

-Κρατάει τη σειρά του και παίζει βασικά επιτραπέζια.

-Μπορεί να διατηρεί επαρκώς την προσοχή του σε μία δράση.

-Μπορεί να ακούει τους άλλους για ένα λεπτό χωρίς να διακόπτει.

-Δίνει απλές οδηγίες για το πως να πάμε κάπου ή πώς να κάνουμε κάτι.

-Επιλύει τις διαφορές του λεκτικά.

-Ζητά βοήθεια όταν δυσκολεύεται και λέει “ευχαριστώ”, “παρακαλώ”, “γειά” ανάλογα με την συνθήκη.

-Γνωρίζει βασικά χρονικά ορόσημα(πρωί/μεσημέρι/απόγευμα) και τα γενέθλιά του.

-Αρχίζει η διαφοροποίηση τη ομιλίας σε επίσημη(σε γνωστούς/δασκάλους) και ανεπίσημη(σε φίλους)

-Γνωρίζει και εξηγεί βασικούς ορισμούς.

-Περιγράφει με αρκετές λεπτομέρειες κάτι που έζησε.

-Δένει τα κορδόνια του μόνο του.

-Τοποθετεί τα δάχτυλά του σωστά στο μολύβι

-Ονομάζει αριθμούς 0-30.

-Αναγνωρίζει τα περισσότερα γράμματα και τα γράφει.

Η πρώιμη παρέμβαση είναι ουσιαστικά η έναρξη του θεραπευτικού προγράμματος σε πολύ μικρή ηλικία. Δηλαδή κάτω των 3 ετών.

Κάθε παιδί είναι διαφορετικό και ακολουθεί το δικό του ρυθμό ανάπτυξης, όμως υπάρχουν κάποια στάδια που είναι σημαντικό να έχουν κατακτηθεί κατά την ανάπτυξη. Η πρώιμη παρέμβαση αναφέρεται σε παιδάκια που δεν έχουν κατακτήσει γνωστικές, γλωσσικές, επικοινωνιακές και κινητικές δεξιότητες. 

Η έγκαιρη παρέμβαση έχει αποδειχθεί ότι βοηθά το παιδί να κατακτήσει τις δεξιότητες που υπολείπονται οι οποίες είναι σημαντικές για την αποτελεσματική επικοινωνία του στην καθημερινή ζωή καθώς επίσης και για τις ακαδημαϊκές ικανότητες.

Με τον όρο φωνολογική διαταραχή εννοούμε την δυσκολία του παιδιού να τοποθετήσει σωστά μέσα σε λέξη ένα φώνημα, τη στιγμή που μεμονωμένα μπορεί να το παράξει.
Για παράδειγμα:
/λουλούβι/ αντί /λουλούδι/ ενώ μεμονωμένα παράγει το φώνημα /δ/ και /β/.
/φαλασσα/ αντί /θάλασσα/ ενώ μεμονωμένα παράγει το φώνημα /θ/ και φώνημα /φ/ αλλά τα συγχέει.

Αν ακούσουμε το παιδί να μπερδεύει αυτά ή άλλα φωνήματα καλό είναι να προχωρήσουμε σε μια λογοθεραπευτική αξιολόγηση ώστε να βοηθήσουμε το παιδί να ξεμπλέξει τις φωνούλες στο μυαλουδάκι του.
*Να θυμάστε: Ένα παιδί πρέπει να έχει πεντακάθαρη ομιλία πρίν την Ά Δημοτικού*

Πολλά βρεφάκια χρησιμοποιούν πιπίλα μιας και τα βοηθά να ηρεμούν και να χαλαρώνουν  εφόσον λειτουργεί σαν υποκατάστατο της θηλής. Τα κάνει να αισθάνονται κοντά στη μητέρα τους και τα ηρεμεί όταν είναι αναστατωμένα.

Όμως η χρήση της δεν είναι πάντα βοηθητική μιας και η παρατεταμένη χρήση της προκαλεί δυσκολίες τόσο στην ανάπτυξη της ομιλίας και της δομής του στόματος. Συγκεκριμένα μπορεί να δημιουργηθούν:

*Καθυστέρηση στην εξέλιξη της ομιλίας (πχ στο βάβισμα, στη μίμηση ήχων και λέξεων)

*Οδοντικές Ανωμαλίες (π.χ σύγκλιση δοντιών ή να στραβώσουν κάποια δοντάκια κα.)

*Λανθασμένη Άρθρωση φωνημάτων ( πχ /σ/, /ρ/,/λ/,/τ/ /ντ/).

*Τέλος, δημιουργεί αλλαγές στη γλώσσα κάνοντάς τη πλαδαρή, και εγκαθιδρύει λανθασμένη θέση της.

Είναι λοιπόν σημαντικό οι γονείς/ κηδεμόνες να στοχεύουν στην περιορισμένη χρήση της για παράδειγμα μέχρι να κοιμηθεί ή σε στιγμές που το μωρό είναι εξαιρετικά ανήσυχο. Επίσης πολύ σημαντική στιγμή είναι και η διακοπή της, συστήνεται να ξεκινήσει η διαδικασία διακοπής πριν το παιδί κλείσει τους δώδεκα μήνες.

Πολλοί νέοι γονείς αναρωτιούνται ποια είναι η αναμενόμενη ηλικία για να μιλήσει ένα παιδί. Κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό ανάπτυξης, ωστόσο υπάρχουν μερικά χρονικά όρια τα οποία τυπικά ακολουθούνται. Ένα παιδί τυπικά αναμένεται στους 18 μήνες (1,5 χρονών) να μπορεί να λέει γύρω στις 10-15 λέξεις!
Στα 2 έτη είναι λεκτικά ικανό να χρησιμοποιεί πολύ περισσότερες λέξεις καθώς και να κάνει σωστές συντακτικά απλές προτάσεις.
Στην ηλικία των 3 αναμένεται να κάνει φράσεις δύο-τριών λέξεων και η ομιλία του να γίνεται κατανοητή και από αγνώστους!

Εάν δεν συμβαίνουν τα παραπάνω τότε καλό θα ήταν να απευθυνθείτε σε κάποιον λογοθεραπευτή.

Με τον όρο αρθρωτική διαταραχή εννοούμε την δυσκολία του παιδιού να παράξει ορθά ένα φώνημα όταν έχει περάσει η αναμενόμενη ηλικία παραγωγής του.

Για παράδειγμα:
/λ/ αντί /ρ/ : λόδι αντί για ρόδι
/ζ/ αντί /δ/: ζέντρο αντί για δέντρο
/θ/ αντί /σ/: θούπα αντί για σούπα

Συνήθως οι παραλλαγές αυτές στις λέξεις ακούγονται χαριτωμένες, ωστόσο είναι εξαιρετικά σημαντικό να βοηθήσουμε το παιδί μας να εξομαλύνει αυτη του δυσκολία. Είναι πολύ σημαντικό οι γόνεις να γνωρίζουν οτι η ομιλία ενός παιδιου θα πρεπει να είναι εντελώς καθαρή πριν να πάει το παιδί στην πρώτη δημοτικού!